Əsas vəsaitlər müəssisənin uzunmüddətli fəaliyyətində istifadə olunan, bir ildən artıq xidmət müddətinə malik və müəyyən dəyər həddini aşan maddi aktivlərdir. Bu aktivlər şirkətin istehsal, xidmət və idarəetmə proseslərinin davamlılığını təmin edir və balansın əsas hissəsini təşkil edir.
Əsas vəsaitlərə kompüterlər, avtomobillər, ofis mebeli, istehsal avadanlıqları, anbar rəfləri, binalar və digər uzunmüddətli istifadə olunan aktivlər aid edilir.
| Meyar | Təsvir |
|---|---|
| Maddi forma | Fiziki mövcudluğu olmalıdır |
| İstifadə müddəti | 1 ildən artıq olmalıdır |
| Dəyər həddi | Qanunla müəyyən edilmiş minimum dəyəri keçməlidir |
| İstifadə məqsədi | Gəlir əldə etmək və ya fəaliyyətin təmin edilməsi üçün istifadə olunmalıdır |
Əsas vəsait kateqoriyaları
Əsas vəsaitlər müxtəlif funksional qruplara bölünür:
| Kateqoriya | Nümunələr |
|---|---|
| Binalar və tikililər | Ofis, anbar, istehsal sexi |
| Avadanlıqlar | Dəzgahlar, generatorlar, kompressorlar |
| Nəqliyyat vasitələri | Yük və minik avtomobilləri |
| Texniki avadanlıqlar | Kompüter, server, printer |
| Mebel və inventar | Masa, stul, dolab, metal rəflər |
| Öz gücü ilə yaradılan aktivlər | Müəssisə daxilində yığılan konstruksiyalar |
| İcarəyə qoyulan investisiyalar |
Kapital təmir və yenidənqurma işləri |
Materiallardan əsas vəsaitin formalaşdırılması
Müəssisə tərəfindən müxtəlif materiallardan istifadə edilərək uzunmüddətli istifadə üçün obyekt hazırlanarsa, həmin obyekt artıq material deyil, əsas vəsait kimi uçota alınmalıdır.
Bu zaman:
- obyektə ad verilir
- inventar nömrəsi təyin edilir
- balansda qeydiyyata alınır
- amortizasiya hesablanır
Yanlış yanaşma isə bütün xərclərin birbaşa material xərci kimi silinməsidir.
| Xərc növü | Uçota daxil edilməsi |
|---|---|
| Materialların alış dəyəri | Bəli |
| Montaj və quraşdırma xərcləri | Bəli |
| Çatdırılma xərcləri | Bəli |
| İstismara verilmə sənədləşməsi | Bəli |
İnventar nömrələnmənin əhəmiyyəti
Hər əsas vəsaitə unikal inventar nömrəsi verilməsi onun bütün istismar dövrü ərzində izlənilməsini təmin edir.
Bu sistem aşağıdakı imkanları yaradır:
- aktivlərin izlənməsi və yerləşməsinin müəyyən edilməsi
- amortizasiya hesablamalarının düzgün aparılması
- təmir və texniki xidmət xərclərinin uçotu
- inventarizasiya prosesinin dəqiqliyi
- bank və maliyyə qurumları qarşısında aktivlərin təsdiqi
- silinmə və çıxarılma əməliyyatlarının qanuniliyi
Uçot aparılmadıqda yaranan risklər
Əsas vəsaitlərin uçotunun düzgün aparılmaması bir sıra maliyyə və hüquqi risklər yarada bilər:
- kredit əldə edilməsində çətinliklər
- maliyyə institutları tərəfindən əlavə girov tələbi
- vergi yoxlamalarında uyğunsuzluqlar
- cərimə və sanksiyalar riski
- şirkət dəyərinin yanlış göstərilməsi
Əsas vəsaitlərin birbaşa xərcə silinməsinin yanlışlığı
Əsas vəsaitlər birbaşa xərc kimi tanındıqda:
- vergi bazası süni şəkildə azalır
- balans hesabatı real vəziyyəti əks etdirmir
- gələcək xərclərin uçotu çətinləşir
- vergi və audit riskləri artır
Bu səbəbdən əsas vəsaitlər amortizasiya mexanizmi ilə mərhələli şəkildə xərclərə aid edilir.
| Kateqoriya | Tərkib | İllik norma |
|---|---|---|
| I | Binalar və tikililər | 7% |
| II | Maşın və avadanlıqlar | 25% |
| III | Kompüter və telekommunikasiya avadanlıqları | 25% |
| IV | Nəqliyyat vasitələri | 25% |
| V | Digər əsas vəsaitlər | 20% |
Azərbaycanda amortizasiya eyni kateqoriyaya aid aktivlərin ümumi dəyəri üzrə hesablanır.
| Təmir | Modernizasiya |
|---|---|
| Mövcud vəziyyətin bərpası | Aktivin funksionallığının artırılması |
| Sıradan çıxmış hissələrin dəyişdirilməsi | Yeni və təkmilləşdirilmiş hissələrin əlavə edilməsi |
| Cari xərc kimi tanınır | Aktivin dəyərini artırır |
| Amortizasiyaya daxil edilmir | Sonradan amortizasiya olunur |
Gəlin sizinlə müzakirə edək
biznes üçün mühasibat xidməti
şirkət mühasibat xidməti
mühasibat və maliyyə dəstəyi
biznes mühasibat planlaşdırması
şirkət üçün maliyyə uçotu
aylıq mühasibat xidməti
mühasibat işlərini görən ekspert
sərbəst mühasib xidməti
şirkət maliyyə məsləhətləri
kiçik biznes üçün mühasibat
şirkət üçün maliyyə hesabatı
biznes uçotu xidməti
sahibkar üçün mühasibat kömək
maliyyə uçotu və hesabat xidməti
şirkət üçün maliyyə planlaşdırması
biznes maliyyə təhlili
mühasibat və vergi dəstəyi
şirkət maliyyə idarəçiliyi
biznes uçotu və hesabat
mühasibat və maliyyə məsləhətləri
şirkət üçün vergi xidməti
vergi məsələlərində ekspert kömək
sahibkar üçün vergi planlaşdırması
şirkət vergi audit xidməti
biznes üçün vergi məsləhətləri
vergi bəyannaməsi hazırlayan
vergi bəyannaməsi hazırlayan ucuz
vergi məsələlərini həll edən
vergi borcu məsələləri üçün kömək
şirkət üçün ƏDV bəyannaməsi
vergi və mühasibat xidməti bakı
şirkət üçün vergi və maliyyə xidməti
tikinti şirkətləri üçün mühasibatlıq
tikintidə mühasibat uçotu
tikinti layihələrinin maliyyə hesabatı
smeta uçotu
tikinti sahəsi vergi hesabatları
ticarət obyektləri üçün mühasibatlıq
mağazalar üçün mühasibat xidməti
anbar uçotu
satış uçotu
pərakəndə ticarət mühasibatlığı
restoran mühasibatlığı
kafe üçün mühasibat xidməti
iaşə obyektləri üçün vergi uçotu
menyu maya dəyəri hesablanması
POS satış uçotu
istehsalat mühasibatlığı
xammal uçotu
istehsal xərclərinin uçotu
maya dəyərinin hesablanması
istehsal sahəsi üçün maliyyə hesabatı
nəqliyyat şirkətləri üçün mühasibatlıq
logistika mühasibatlığı
yükdaşıma uçotu
yanacaq və xərclərin uçotu
fərdi sahibkar üçün mühasibatlıq
xidmət sahəsi mühasibatlığı
freelancer üçün mühasibat xidməti
sadələşdirilmiş vergi uçotu
klinikalar üçün mühasibatlıq
özəl məktəblər üçün mühasibat xidməti
təhsil müəssisələrinin vergi uçotu
tibbi xidmətlər üçün maliyyə hesabatı
IT şirkətləri üçün mühasibatlıq
startaplar üçün mühasibat xidməti
proqramlaşdırma şirkətləri vergi uçotu
onlayn biznes mühasibatlığı
otellər üçün mühasibatlıq
turizm şirkətləri üçün mühasibat xidməti
mehmanxana maliyyə uçotu
rezervasiya gəlirləri uçotu
turizm sahəsi vergi hesabatları
daşınmaz əmlak mühasibatlığı
əmlak şirkətləri üçün mühasibat xidməti
icarə gəlirləri uçotu
əmlak satışının vergi uçotu
tekstil istehsalı mühasibatlığı
geyim mağazaları üçün mühasibat xidməti
moda biznesi maliyyə uçotu
kolleksiya maya dəyəri hesablanması
kənd təsərrüfatı mühasibatlığı
fermer təsərrüfatı üçün mühasibat xidməti
subsidiyaların uçotu
aqrar sahə vergi hesabatları
enerji şirkətləri üçün mühasibatlıq
sənaye müəssisələri mühasibatlığı
istehsal enerji xərcləri uçotu
\
sənaye vergi hesabatları
qeyri-kommersiya təşkilatları üçün mühasibatlıq
fondlar üçün maliyyə hesabatı
qrant uçotu
donor hesabatlarının hazırlanması
e-ticarət mühasibatlığı
onlayn mağazalar üçün mühasibat xidməti
marketplace satış uçotu
kuryer xərcləri uçotu
onlayn satış vergi hesabatları
kurs mərkəzləri üçün mühasibatlıq
tədris kursları vergi uçotu
ödənişli təhsil xidmətləri mühasibatlığı
hüquq şirkətləri üçün mühasibatlıq
konsaltinq xidmətləri maliyyə uçotu
müqavilə əsaslı gəlir uçotu
servis mərkəzləri üçün mühasibatlıq
texniki xidmət şirkətləri vergi uçotu
ehtiyat hissələri uçotu
dizayn studiyaları üçün mühasibatlıq
reklam agentlikləri mühasibatlığı
foto və video studiyalar üçün mühasibat xidməti
media şirkətləri vergi uçotu
oyun studiyaları üçün mühasibatlıq
əyləncə mərkəzləri maliyyə uçotu
tədbir şirkətləri üçün mühasibat xidməti
bilet satışlarının uçotu
fitness klubları üçün mühasibatlıq
idman zalları vergi uçotu
şəxsi məşqçilər üçün mühasibat xidməti
abonement gəlirləri uçotu
gözəllik salonları üçün mühasibatlıq
estetik klinikalar vergi uçotu
kosmetoloji xidmətlər maliyyə uçotu
təmizlik şirkətləri üçün mühasibatlıq
texniki servis mühasibatlığı
aylıq xidmət müqavilələri uçotu
avtoservis mühasibatlığı
avtomobil satışı üçün mühasibat xidməti
ehtiyat hissələri anbar uçotu
lizinq əməliyyatlarının uçotu
layihə əsaslı mühasibatlıq
podratçı şirkətlər üçün mühasibat xidməti
müqavilə üzrə gəlir-xərc uçotu
fərdi həkim üçün mühasibatlıq
fərdi vəkil mühasibatlığı
fərdi mütəxəssis vergi uçotu
beynəlxalq şirkətlər üçün mühasibatlıq
ixrac-idxal əməliyyatları uçotu
valyuta əməliyyatları maliyyə hesabatı
innovativ layihələr üçün mühasibatlıq
startap maliyyə uçotu
investisiya cəlbi üçün maliyyə hesabatları
vergi bəyannamələrinin hazırlanması
vergi bəyannaməsi xidməti
vergi bəyannaməsi doldurulması
onlayn vergi bəyannaməsi
aylıq vergi hesabatları
rüblük vergi bəyannamələri
illik vergi bəyannaməsi
MMC üçün vergi bəyannaməsi
fərdi sahibkar vergi bəyannaməsi
kiçik biznes üçün vergi hesabatları
startaplar üçün vergi bəyannaməsi
şirkətlər üçün vergi uçotu
ƏDV bəyannaməsi
sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi
mənfəət vergisi bəyannaməsi
gəlir vergisi bəyannaməsi
əmlak vergisi bəyannaməsi
torpaq vergisi bəyannaməsi
yol vergisi bəyannaməsi
əmək haqqı vergisi bəyannaməsi
DSMF hesabatları
işsizlik sığortası hesabatı
məcburi dövlət sosial sığorta bəyannaməsi
ixrac əməliyyatları vergi bəyannaməsi
idxal vergiləri hesabatı
qeyri-rezidentlərlə əməliyyatlar vergisi
transfer qiymətləri hesabatı
vergi risklərinin azaldılması
vergi cərimələrinin hesablanması
vergi yoxlamasına hazırlıq
vergi orqanlarına hesabatların təqdim edilməsi
e-bəyannamə xidməti
ASAN imza ilə vergi hesabatları
elektron vergi bəyannaməsi
onlayn mühasibat və vergi xidməti
Bakı vergi bəyannaməsi xidməti
Nəsimi mühasibatlıq xidməti
Nərimanov mühasib
Yasamal vergi bəyannaməsi
Xətai mühasibat uçotu
Binəqədi mühasibatlıq xidməti
Sumqayıt mühasibatlıq xidməti
Xırdalan mühasib
Gəncə mühasibat xidməti
Mingəçevir mühasibatlıq
Şəki mühasib
Quba mühasibat xidməti
Qusar mühasibatlıq
Xaçmaz mühasib
Lənkəran mühasibat xidməti
Masallı mühasib
Astara mühasibatlıq
Şirvan mühasib
Salyan mühasibat xidməti
Saatlı mühasibatlıq
İmişli mühasib
Ağcabədi mühasibat xidməti
Bərdə mühasibatlıq
Tərtər mühasib
Yevlax mühasibat xidməti
Zaqatala mühasibatlıq
Balakən mühasib
Qazax mühasibat xidməti
Tovuz mühasibatlıq
Şəmkir mühasib
Göyçay mühasibat xidməti
Ucar mühasibatlıq
Kürdəmir mühasib
Əməkdaşlığa hazırsınız?
[email protected]