Çınar Park biznes mərkəzi 5-ci bina, 3-cÜ mərtəbə

+994102520651

01 Bloq təfərrüatları

Əmək Hüququ Mübahisələri və Məhkəmə Təcrübəsi

  • 30 may 2026
  • 56
Əmək Hüququ Mübahisələri və Məhkəmə Təcrübəsi

Əmək mübahisələrinin yaranması, bir qayda olaraq, işçilərin əmək fəaliyyəti sahəsində hüquq pozuntularının baş verməsi ilə müşayiət olunur. Əmək hüquq pozuntusu dedikdə, əmək hüququ subyektlərinin üzərlərinə düşən vəzifələrin yerinə yetirilməməsi və ya lazımi qaydada icra olunmaması, habelə əmək hüquq münasibətlərinin digər iştirakçılarının hüquqlarının pozulması başa düşülür. Bununla yanaşı, elə hallar da mövcuddur ki, tərəflərdən birinin hərəkəti qanunvericiliyə uyğun olsa da, digər tərəf həmin hərəkəti qeyri-qanuni hesab edir. Belə hallarda faktiki hüquq pozuntusu olmasa belə, əmək mübahisəsi yarana bilər. Əmək hüquq pozuntusunun mövcud olub-olmaması yalnız əmək mübahisəsinə baxmağa səlahiyyəti olan müvafiq orqan tərəfindən müəyyən edilə bilər.

1. Əmək münasibətləri

Əmək münasibətləri aşağıdakı əsas sahələri əhatə edir:

  • əmək müqavilələrinin bağlanması, dəyişdirilməsi və onlara xitam verilməsi;

  • iş rejimi, iş və istirahət vaxtı, məzuniyyət hüquqları;

  • əməkhaqqı, müavinətlər və mükafatlandırma məsələləri;

  • əməyin mühafizəsi və təhlükəsizlik qaydalarına riayət olunması.

2. Əmək mübahisələri

Əmək mübahisələri əsasən aşağıdakı hallarla bağlı yaranır:

  • işdən qanunsuz azad olunma;

  • əməkhaqqının gecikdirilməsi və ya tam ödənilməməsi;

  • məzuniyyət hüququnun təmin edilməməsi;

  • iş yerində ayrı-seçkilik və psixoloji təzyiq (mobbing);

  • intizam tədbirlərinin qanunsuz tətbiq edilməsi.

3. Mübahisələrin həlli yolları

Əmək mübahisələrinin həlli üçün qanunvericilikdə bir neçə mexanizm nəzərdə tutulmuşdur:

  • Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Əmək Müfəttişliyi orqanlarına müraciət;

  • mediasiya prosedurunun tətbiqi;

  • məhkəmə qaydasında iddiaların qaldırılması (birinci instansiya, apellyasiya və kassasiya mərhələləri).

Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 296-cı maddəsinin 2-ci hissəsinə əsasən, həmin maddənin birinci hissəsində göstərilən hallar istisna olmaqla, fərdi əmək mübahisəsinin həlli üçün işçi hüququnun pozulduğunu aşkar etdiyi gündən etibarən bir təqvim ayı müddətində məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdir.

Həmin maddənin 3-cü hissəsinə görə isə, hüququn pozulmasının aşkar edildiyi gün dedikdə, işçiyə müvafiq əmrin (sərəncamın, qərarın), əmək kitabçasının, haqq-hesab sənədlərinin verildiyi gün, yaxud həmin sənədlərin işçinin elektron informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetinə göndərildiyi və bu barədə işçinin elektron poçt və ya SMS vasitəsilə məlumatlandırıldığı tarix başa düşülür. Eyni zamanda, əmək müqaviləsi şərtlərinin işəgötürən tərəfindən bilərəkdən və müvafiq qaydada sənədləşdirilmədən pozulduğu gün də hüquq pozuntusunun aşkar edildiyi gün hesab olunur.

Praktikada işçi ilə işəgötürən arasında işdən azad edilmə, əməkhaqqının ödənilməsi, müavinətlər, məzuniyyət və digər məsələlərlə bağlı məhkəmə çəkişmələrinə tez-tez rast gəlinir. Bu baxımdan məhkəmə təcrübəsinin işçi hüquqlarının qorunması istiqamətində rolu xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq, işçi məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl ilkin məcburi mediasiya prosedurundan keçməlidir. Bunun üçün işçi mövcud mübahisənin mediasiya qaydasında həlli məqsədilə işəgötürənə və aidiyyəti üzrə mediasiya təşkilatına müraciət etməlidir. Mediasiyanın əsas məqsədi tərəflər arasında münaqişə səviyyəsini azaltmaq və hər iki tərəfi qane edən razılaşmanın əldə olunmasına nail olmaqdır.

Azərbaycan məhkəmə təcrübəsində işçi hüquqlarının qorunması sahəsində ümumilikdə müsbət meyillər müşahidə olunsa da, xüsusilə sübutetmə, məhkəmə qərarlarının icrası və hüquqi maarifləndirmə sahələrində müəyyən praktiki çətinliklər qalmaqdadır. Bununla belə, məhkəmələr, əsasən, işçinin hüquqlarının müdafiəsinə üstünlük verir, xüsusilə işdən qanunsuz azad olunma və əməkhaqqı ilə bağlı mübahisələrdə.

Gəlin sizinlə müzakirə edək
biznes üçün mühasibat xidməti

Əməkdaşlığa hazırsınız?
[email protected]

axtarış
Yuxarı
Corporate Logo Corporate Logo

Ofis ünvanı

Çınar Park biznes mərkəzi 5-ci bina, 3-cÜ mərtəbə

Telefon nömrəsi

+994102520651 +994102520651